BABEL: de recensies

Een half jaar na de Engelstalige editie is BABEL nu ook in het Nederlands uit. De recensies zijn (weer) fijn:
“Vrolijk en goed geïnformeerd.” “Droge kwesties worden, als Dorren ze uitlegt, springlevend. Hij schrijft met humor.” Berthold van Maris in NRC.
“Doortimmerd en geestig.” Mieke Zijlmans in de Volkskrant.
“Een fijngeslepen diamant”, “heel toegankelijk en aangenaam leesbaar voor iedereen die ook maar een flintertje interesse heeft voor talen, taalstructuren en cultuur.” Miet Ooms op taalverhalen.be.
Bovendien had ik een prettig gesprek met Frits Spits in zijn programma De Taalstaat en met Sven Speybrouck in het programma Interne Keuken (scroll naar beneden).
Engelse recensies staan hier.

 

Geplaatst in boeken e.d., vlog, vreemde talen | Tags: , | 4 reacties

Scheepsrecht of Zoetemelk?

Een vrolijk berichtje bij het aanbreken van het weekend: BABEL is genomineerd als Taalboek van het jaar! Dat is een nieuwe prijs van Genootschap Onze Taal, dagblad Trouw en het Algemeen-Nederlands Verbond.

taalboeken_lr_01

Er zijn naast BABEL. De 20 reuzentalen van de wereld nog vijf kandidaten. Van rechts naar links:
* Het groot Vlaams vloekboek en (hier onzichtbaar) zijn tweelingzusje Het groot Nederlands vloekboek, door Fieke Van der Gucht en Marten van der Meulen Lees verder

Geplaatst in boeken e.d., taal algemeen | Tags: , , | 1 reactie

Een storm die niet waait

In het Nederlands is een storm een hevige wind. En dan niet één vlaag, woesj en voorbij, maar één die een poos aanhoudt.

In het Engels is een storm iets anders. Verschillende woordenboeken geven verschillende omschrijvingen, maar de kern van de betekenis is zo iets als ‘heftig weer’: veel regen of kletterende hagel, dichte sneeuwval of donder en bliksem. Sterke wind is daarbij volgens de meeste omschrijvingen zeker mogelijk, maar niet essentieel.

A7lQFVtz8Uo7z1mJ01VLkBV4PJ5TNGChx9g6s0uJk6o

Rainstorm

Samenstellingen als rainstorm, hailstorm, thunderstorm en snowstorm betekenen daarom in het Engels ook iets anders dan je zou denken: het zijn respectievelijk een hoosbui, heftige hagel, een onweer en zware sneeuwval. Het kan er hard bij waaien, vooral bij snowstorms, maar het hoeft niet per se. Alleen een windstorm moet waaien, want dat is zijn kernactiviteit. Lees verder

Geplaatst in Nederlandse taal, vertalen | Tags: , , , , | 3 reacties

Een ideale niemandstaal voor de EU

bahasa-indonesia-5647Het vertrek van de Britten is op taalgebied een buitenkans: het neemt het laatste beletsel weg om Engels te omarmen als Europese lingua franca. Dan moeten de Europese leiders wel dezelfde wijsheid kunnen opbrengen als hun Indonesische collega’s in 1945.

Toen een verdeeld Verenigd Koninkrijk in 2016 voor de Brexit stemde, zagen veel fans van het Duits en vooral het Frans hun kans schoon: de Engelse taal moest in Europe een flink toontje lager gaan zingen. Zo vond Europarlementariër Johannes Singhammer (CSU) dat het afgelopen moest zijn met de discriminatie van het Duits en het Frans. Jean-Claude Juncker himself schakelde halverwege een toespraak demonstratief over van Engels op Frans. En in dagblad Le Figaro mocht de Franse officier Thomas Miailhes pleiten voor de Franse taal als ‘heroveringsinstrument’. Lees verder

Geplaatst in vreemde talen | Tags: , , , , , , , | 6 reacties

Keerpunt, leerpunt

Veegwagen-57007

Veegwagentje

De streektaal waarmee ik ben opgegroeid, piept op de meest onverwachte momenten door mijn Nederlands heen. Vandaag ook weer.

Ik moet dan eerst iets vertellen over afgelopen woensdag. Samen met collega Sterre Leufkens interviewde ik de Nijmeegse taalkundige Linda Drijvers.* Die merkte terloops op dat een bepaald handgebaar niet alleen als ‘vegen’, maar ook als ‘roeien’ opgevat kan worden, en al pratend maakte ze dat gebaar.

Ik kon geen van beide interpretaties meteen plaatsen. Maar al snel begreep ik er één, en dat zei ik ook: ze bedoelde strikt genomen niet ‘roeien’, zoals in een roeiboot, maar ‘peddelen’, als in een kano. Als dat muggenzifterig was (ja hè?), was het niet opzettelijk: mijn vrouw, laat ik haar Marleen noemen, roeit vaak en kanoot soms, en dus zijn dat voor mij twee verschillende dingen. Lees verder

Geplaatst in Nederlandse taal, vreemde talen | Tags: , , , | 6 reacties

Naar de japkedee

D_sRNCIXkAEiIiuErgens in Babel hou ik een kleine tirade tegen taalregelneverij. Ik foeter daar op ‘spellingwetten, vuistdikke grammatica’s, meerdelige woordenboeken, een standaarduitspraak, stijlgidsen en terminologische commissies, die de taalvrijheid naar de japkedee helpen’. Naar de ratsmodee dus; ‘japkedee’ is een plaagstootje naar NRC-journalist Japke-d. Bouma.

Bouma schrijft al jaren over kantoorjargon. Net als Jan Kuitenbrouwer en Paulien Cornelisse heeft ze een scherp oor voor taal. Maar er is een verschil. Als Kuitenbrouwer of Cornelisse iets opvalt, gaan ze ermee spelen, zoals een poes met een knot wol. Dat is leuk. Soms doet Bouma dat ook, bijvoorbeeld in haar boektitel Ga lekker zélf in je kracht staan. Maar de rode draad in haar stukjes is: ik vind die kantoortaal irritant – mensen, stop daar nou mee. Keer op keer, column na column: ik vind die kantoortaal irritant, stop er nou mee. Dat wordt al gauw eentonig, vind ik. Bovendien, die arme kantoormensen moeten al zoveel (agile zijn, scrummen) en ze mogen al zo weinig (niet uitslapen, geen korte broek dragen). Laat ze toch op zijn minst praten zoals ze willen! Lees verder

Geplaatst in boeken e.d., Nederlandse taal, taal algemeen | Tags: , , | 9 reacties

Drie jaar op wereldreis

Ik heb voor de bekende website Taalvoutjes een column geschreven over Babel. Lezers kunnen een exemplaar van het boek winnen.

Babel omslag PL.jpgDe Afrikaanse savanne? Die kennen we uit documentaires en Burgers’ Zoo. Japans, Ethiopisch of Argentijns eten? Doen we gewoon in eigen land. Rio, Melbourne en Timboektoe? Zien we op Street View en YouTube.

Kortom, we kénnen de wereld wel zo’n beetje. Bovendien: Starbucks en pizza, supermarkten en kantoortorens, Toyota’s en iPhones zijn overal hetzelfde. Valt er eigenlijk nog wel iets te ontdekken op dat planeetje van ons? Stuit er nog wel eens iemand op iets mysterieus, op een verrassing, op een laatste restje van zinderende variatie?

Ja hoor: ik.

Serieus.

De afgelopen drie jaar heb ik langs de twintig grootste talen van de wereld gezworven. Ik heb geluisterd hoe ze klinken, gekeken naar hun schriften. Uitgezocht wat er vroeger mee gebeurd is, nagevraagd hoe men nu erover denkt. Negentien van de twintig reizen maakte ik aan boord van boeken, artikelen en websites. Voor één van de twintig talen heb ik een echt vliegtuig naar ver weg genomen. Alle twintig de ervaringen waren onvergetelijk.

Dit zijn een paar van de dingen die ik niet zal vergeten: …
Lees verder op Taalvoutjes.

Geplaatst in boeken e.d. | Tags: | Een reactie plaatsen

Trekpleisters voor taalminnaars

Wat zijn de interessantste plaatsen in Nederland en Vlaanderen voor taalliefhebbers die een dagje op stap willen? Ik schrijf erover in het juli/augustus-nummer van Onze Taal. Hier een voorproefje.

 

Geplaatst in vlog | Tags: , | Een reactie plaatsen