(29:) Het flirten is begonnen

Voor m’n boek Zeven talen in zeven dagen is een nieuwe fase aangebroken: die van het flirten met boekhandelaars. Het is namelijk gepresenteerd in de zomeraanbieding van uitgeverij Athenaeum, met een afbeelding van het omslag, een toelichtende tekst en de feitelijke informatie over omvang, prijs en dergelijke.

Ook het verleidingsspel met de beoogde lezers is daarmee al een beetje begonnen, want nu de prospectus uit is, beginnen ook de webwinkels het boek aan te bieden. Op libris.nl bijvoorbeeld kan men het al reserveren. En wie is die ‘men’? Bij uitstek jij, natuurlijk! (Twinkel, knipoog, glimlach.)

Het ziet er in de prospectus ongeveer zo uit:

‘Zeven talen in zeven dagen?’
‘Ja. Zo snel kun je ze leren lezen. Jij ook.’
As if. Hoe dan?’
‘Je onderschat jezelf. Kijk, je kent Nederlands en je spreekt fatsoenlijk Engels. Je Frans en Duits zijn weggezakt, maar die zitten heus nog ergens in je hoofd. Als je dat in Engeland vertelt, word je als een talenwonder beschouwd!’
‘Pff, ik, een talenwonder? Je moest me eens zien stuntelen bij de Franse bakker.’
‘Maar praten is ook lastig. Ik heb het over lezen. Het punt is, al die zeven talen lijken sprekend op de vier die je al kent. Het zijn elf zusjes, één grote familie.’
‘Hm, oké. Maar waarom zou ik? Google vertaalt alles voor me.’
‘Google is hartstikke handig – online, en ook voor korte tekstjes die je per se moet snappen. Dan doe je die moeite, dan open je die app. Maar stel je nu voor: je bent op reis en je snápt gewoon veel van de opschriften om je heen, de menukaarten, de krantenkoppen. Da’s een wereld van verschil. Ik spreek uit ervaring.’

Over Babel:
‘Droge kwesties worden, als Dorren ze uitlegt, springlevend.’ – NRC Handelsblad.

Vervolgens wordt er wat geronkt over mijn oeuvre (vertalingen, een prijs) en uiteindelijk staat de algemene info in een compact blokje: dat Evelien Doornebal het omslag heeft ontworpen, dat het boek 416 bladzijdes zal tellen, € 24,99 gaat kosten en het fraaie ISBN 978 90 253 1025 7 heeft meegekregen. De NUR-code is 610, en dat is je lievelings, want 610 heeft binnen de Nationale Uniforme Rubrieksindeling betrekking op taal en cultuur algemeen! De verschijning staat gepland voor half juni; de 14e om precies te zijn. Mooi op tijd dus voor de zomervakantie, de tijd waarin je aan die zeven talen in de reispraktijk zo veel plezier kunt beleven.

*****

Dit is aflevering 29 van een doorlopende serie over het maken én lanceren van mijn boek ‘Zeven talen in zeven dagen’. Update: Koop het bij je favoriete boekhandel of bestel het hier.

Geplaatst in 7D7T, boeken e.d., vreemde talen | Tags: , | 2 reacties

Oproep: verzin een quizvraag

Quizzen zijn leuk, een taalquiz is leuker. Binnenkort verschijnt er een nieuwe: een gezelschapsspel met de naam League of the Lexicon. De basisset omvat tweeduizend vierkeuzevragen verdeeld over vijf categorieën: woordkennis, spelling, betekenis, stijl en diverse. In het Engels, dus dat is jammer of extra uitdagend, kies zelf maar.

Quizzen mogen leuk zijn en een taalquiz nog leuker, het allerleukste is om zelf quizvragen te bedenken. En precies daar ben ik op dit moment mee bezig. Het brein achter League of the Lexicon, Joshua Blackburn, heeft mij namelijk gevraagd om een uitbreidingsset te maken: de internationale. Die vragen gaan dus over andere talen dan het Engels. Ik heb er nu 250 gemaakt; nog 250 te gaan.

Lees verder
Geplaatst in boeken e.d. | Tags: , , | 9 reacties

(28:) De woorden zijn er. Nu het boek nog

Mijn werkplankje

Het ligt bij de uitgever! Het manuscript, typoscript, digiscript, hoe heet dat ding tegenwoordig? – de tékst van Zeven talen in zeven dagen is naar Amsterdam geseind. Onder dankzegging aan de mecenassen, voor het eerst opgedragen aan mijn vrouw en in afwachting van de tweede helft van het voorschot.

Als je nou denkt: ‘Zeg, is die titel soms veranderd?’ (maar ik denk niet dat je dat denkt), dan heb je gelijk. De werktitel was Leer in zeven dagen zeven talen lezen. Dat was te lang, te moeilijk. Zelfs ik kon hem na bijna twee jaar nog steeds niet soepel uit mijn mond laten glijden. Desondanks heb ik er lang aan vastgehouden. Ik vond het belangrijk geen valse indruk te wekken: dit boek leert je al die talen alleen lézen, niet spreken of verstaan. Maar die informatie zal duidelijk op het omslag komen te staan. Ik draai de lezer dus geen rad voor ogen.

Lees verder
Geplaatst in 7D7T | 7 reacties

(27:) Eindelijk een klasje!

Eemhuis aan het Eemplein aan de Eem

Ik blog hier nu al een half jaar over dat boek-in-wording van me, Leer in 7 dagen 7 talen lezen. Maar de oorspronkelijke titel luidde anders: Leer in 3 kwartier 3 talen lezen.

In den beginne was het namelijk helemaal geen boek, maar een openbare les, die gepland stond voor het Taalfeest op 12 maart 2020. Maar precies die dag, enkele uren voor aanvang, werden de eerste corona-maatregelen van kracht. En dus ging het feest niet door.

Gelukkig zijn de organisatoren het daarna heel ijzerenheinig net zolang vooruit blijven schuiven tot het weer mocht. En dat is (althans, laten we duimen) op 28 oktober aanstaande.

Eindelijk gaat dus een live publiek van twee keer (maximaal) 35 personen van me horen hoe je geschreven Deens, Noors en Zweeds met wat inspanning best aardig kunt begrijpen. Er zijn nog kaartjes en dus ook nog plaatsen in mijn lessen. Mocht je twijfelen: het taalfeest heeft veel meer te bieden, waaronder optredens van Ronald Snijders en Ingmar Heytze. Wees hartelijk uitgenodigd!

Plaats: Eemhuis, Amersfoort.
Aanvang: 28 oktober, 19.00 uur.
Prijs: €12,50.
Programma: zie hier.
Betaalde parkeergelegenheid is vlakbij; vanaf station Amersfoort Centraal is het één kilometer lopen.

Geplaatst in 7D7T | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

(26:) De geheime bijvangst van het talenonderwijs

De meeste Nederlanders spreken Nederlands én Engels, dat laatste ergens op een schaal van steenkool tot stijlvol. Frans en Duits staan er natuurlijk minder goed voor, maar toch: prik door de gêne heen en bij velen komt er aardig wat school-, tv- en vakantiekennis tevoorschijn. We beschikken kortom over een rijke talige bagage, en die beperkt zich vaak niet eens tot deze Grote Vier.

Het aardige is dat we er iets mee kunnen wat we maar vagelijk beseffen en zelfs moeilijk kunnen geloven, namelijk nauw verwante andere talen lezen. Zoals deze zeven bijvoorbeeld: Fries, Deens, Noors en Zweeds, Italiaans, Spaans en Portugees. Of in ieder geval kunnen we het bijna. Drie dingen – een beetje basisinformatie, een paar trucs en zelfvertrouwen – helpen ons zeker de drempel over. Hebben we ons die drie eigengemaakt, dan wordt zowat heel West-Europa ‘leesbaar’, evenals het grote Latijns-Amerika en het kleine maar nabije Friesland.

Levende Talen Magazine, september 2021

Ik heb het bovenstaande de laatste tijd vaak aan mensen verteld, want ik schrijf er een boek over, Leer in 7 dagen 7 talen lezen. (Dat is nog lang niet af, dus dit wordt geen reclamepraatje.) Ik krijg dan meestal deze reacties: Geweldig zeg, maar kan dat echt, zo snel een taal leren lezen? En we hebben Engels toch? En mijn telefoon kan toch alles vertalen?

Dat ‘geweldig’ geeft de schrijver moed. En die drie twijfels zijn begrijpelijk, dus daar ga ik op in.

Lees verder
Geplaatst in 7D7T | Tags: , | 5 reacties

(25:) Een weeffoutje in het woordenweb

Ongelukken schijnen zich bij voorkeur in kleine hoekjes op te houden, duivels verbergen zich graag in details en soms betekenen woorden precies het omgekeerde van wat ze lijken te betekenen. Deze week stuitte ik op een groepje Scandinavische woorden waarvoor dat geldt: het Zweedse skrupulös, het Deense skrupelløs en het Noorse skruppelløs.

Raad eens: wat betekenen die?

Allemaal ‘scrupuleus’, denk je? Geen rare gedachte. Tenslotte schrijven de Scandinaviërs liever k dan c, en ø of ö in plaats van onze eu. Franse leenwoorden als melodieus, rigoureus en nerveus zien er in het hoge noorden uit als melodiøs, rigorøs en nervös.

Lees verder
Geplaatst in 7D7T | Tags: , , , | 4 reacties

(24:) Hus Ellen en Koen

Is huis een voorzetsel? Natuurlijk niet. Je kunt er hoogstens een van maken. Althans, ten huize van is een vaste voorzetselgróép. Maar in het dagelijks leven zeggen we meestal gewoon bij: ‘We waren gisteren bij Ellen en Koen.’

Had huis een voorzetsel kunnen worden? O, zeker. Het zelfstandig naamwoord richting is het zo vergaan, via de tussenstap van in de richting van: ‘Ik zeg dit vooral (in de) richting (van) de gemeenteraad.’ Ook ondanks, namens en vanwege zijn ontstaan uit zelfstandige naamwoorden. Net zo had de voorzetselgroep ten huize van zich kunnen ontwikkelen tot het kort-en-krachtige voorzetsel huize of misschien wel huis. Dan hadden we nu gezegd: ‘We waren gisteren huize/huis Ellen en Koen.’

Had gekund, is niet gebeurd. Althans, niet in het Nederlands. Maar in sommige andere talen wel.

Lees verder
Geplaatst in 7D7T | Tags: , , , , , , , | 5 reacties

Eén gen is geen geen

Patrick Neufelder, Pixabay

Waarom heeft het woord gen als meervoud niet ‘gennen’ maar genen?

Het komt wel vaker voor dat een korte /e/ in het meervoud een lange /ee/ wordt: weg-wegen, bevel-bevelen, enzovoort. Maar zulke gevallen zijn allemaal te herleiden tot het Oudnederlands (zoals hier mooi wordt uitgelegd). Met gen moet iets anders aan de hand zijn, want het woord bestaat pas iets meer dan een eeuw.

Bedacht is het waarschijnlijk in het Deens (gen, meervoud gener), namelijk door de Deense bioloog Wilhelm Johannsen (1857-1927). Maar hij maakte het wereldkundig in het Duits (Gen, meervoud Gene), toentertijd de dominante wetenschapstaal. In beide talen worden het enkelvoud én het meervoud uitgesproken met een /ee/, dus daar kan ons e-ee-verschil in de uitspraak niet vandaan komen. Wat wel kan, is dat we het Duits lichtjes hebben aangepast (hoofdletter weg, meervouds-n erachter) en vervolgens op zijn Nederlands zijn gaan uitspreken. Spellinguitspraak heet dat, en het komt wel vaker voor. Jute bijvoorbeeld; in het Engels heet dat /dzjoet/.

Maar daarmee zijn we er nog niet helemaal.

Lees verder
Geplaatst in Nederlandse taal | Tags: , , , , , , , | 3 reacties

(23:) Oslo aan de Maas

Nuttige parallellen tussen talen laten zien: dat is wat ik keer op keer doe in het boek waar ik aan werk, Leer in 7 dagen 7 talen lezen. Parallellen tussen Nederlands en Fries, tussen Nederlands en Scandinavisch, tussen Engels en de Romaanse talen, enzovoort. En daarbij stuit ik af en toe op dingen die me niet eerder waren opgevallen.

Vandaag weer. Ik was aan het beschrijven dat in de Scandinavische talen de uitgang t vaak op ‘onzijdig’ duidt: het onzijdige onbepaalde lidwoord (et of ett), het onzijdige bijvoeglijk naamwoord (godt of gott). In het Nederlands hebben we dat niet. Ons onbepaalde lidwoord een heeft geen onzijdige variant op t; ons bijvoeglijk naamwoord goed heeft geen onzijdige variant ‘goedt’. Het Scandinavisch, zo dacht ik, zal op dit punt wel iets ouds hebben bewaard dat wij kwijt zijn geraakt.

Tot ik me realiseerde dat wij het wel degelijk ook nog hebben – en ik waarschijnlijk nog iets meer dan jij.

Lees verder
Geplaatst in 7D7T, vreemde talen | Tags: , , , , , , , | 5 reacties

(22:) Wie niet gerft en taakt, zal zwelten

Jawel, jawel, ik ben nog steeds bezig met het boek Leer in 7 dagen 7 talen lezen. En al heb ik er een poos niet over geblogd – tijdsdruk, zomer, van die dingen –, ik geniet er enorm van. Echt, ik hóú van schrijven. Er zijn schrijvers die niet kunnen geloven dat dat kan. Ga wat leukers doen, denk ik dan.

Inmiddels ben ik aangekomen bij het hoofdstuk over het Deens, Noors en Zweeds. Een van de aantrekkelijkheden daarvan is dat ze zo veel woorden hebben die in het Nederlands verouderd zijn. Sommige zijn nog herkenbaar: forsvinde (‘verdwijnen’; de spelling is Deens), dat is natuurlijk verwant aan ons likkebaardend archaïsche woord verzwinden. En mocht je dat niet kennen, dan heb je vast wel van het Duitse verschwinden gehoord. In al die talen is het een sterk werkwoord: forsvinde, forsvandt, forsvundet; verzwinden, verzwond, verzwonden; verschwinden, verschwand, verschwunden.

Lees verder
Geplaatst in 7D7T, vreemde talen | Tags: , , , , | 5 reacties