Naar de japkedee

D_sRNCIXkAEiIiuErgens in Babel hou ik een kleine tirade tegen taalregelneverij. Ik foeter daar op ‘spellingwetten, vuistdikke grammatica’s, meerdelige woordenboeken, een standaarduitspraak, stijlgidsen en terminologische commissies, die de taalvrijheid naar de japkedee helpen’. Naar de ratsmodee dus; ‘japkedee’ is een plaagstootje naar NRC-journalist Japke-d. Bouma.

Bouma schrijft al jaren over kantoorjargon. Net als Jan Kuitenbrouwer en Paulien Cornelisse heeft ze een scherp oor voor taal. Maar er is een verschil. Als Kuitenbrouwer of Cornelisse iets opvalt, gaan ze ermee spelen, zoals een poes met een knot wol. Dat is leuk. Soms doet Bouma dat ook, bijvoorbeeld in haar boektitel Ga lekker zélf in je kracht staan. Maar de rode draad in haar stukjes is: ik vind die kantoortaal irritant – mensen, stop daar nou mee. Keer op keer, column na column: ik vind die kantoortaal irritant, stop er nou mee. Dat wordt al gauw eentonig, vind ik. Bovendien, die arme kantoormensen moeten al zoveel (agile zijn, scrummen) en ze mogen al zo weinig (niet uitslapen, geen korte broek dragen). Laat ze toch op zijn minst praten zoals ze willen! Lees verder

Geplaatst in boeken e.d., Nederlandse taal, taal algemeen | Tags: , , | 9 reacties

Drie jaar op wereldreis

Ik heb voor de bekende website Taalvoutjes een column geschreven over Babel. Lezers kunnen een exemplaar van het boek winnen.

Babel omslag PL.jpgDe Afrikaanse savanne? Die kennen we uit documentaires en Burgers’ Zoo. Japans, Ethiopisch of Argentijns eten? Doen we gewoon in eigen land. Rio, Melbourne en Timboektoe? Zien we op Street View en YouTube.

Kortom, we kénnen de wereld wel zo’n beetje. Bovendien: Starbucks en pizza, supermarkten en kantoortorens, Toyota’s en iPhones zijn overal hetzelfde. Valt er eigenlijk nog wel iets te ontdekken op dat planeetje van ons? Stuit er nog wel eens iemand op iets mysterieus, op een verrassing, op een laatste restje van zinderende variatie?

Ja hoor: ik.

Serieus.

De afgelopen drie jaar heb ik langs de twintig grootste talen van de wereld gezworven. Ik heb geluisterd hoe ze klinken, gekeken naar hun schriften. Uitgezocht wat er vroeger mee gebeurd is, nagevraagd hoe men nu erover denkt. Negentien van de twintig reizen maakte ik aan boord van boeken, artikelen en websites. Voor één van de twintig talen heb ik een echt vliegtuig naar ver weg genomen. Alle twintig de ervaringen waren onvergetelijk.

Dit zijn een paar van de dingen die ik niet zal vergeten: …
Lees verder op Taalvoutjes.

Geplaatst in boeken e.d. | Tags: | Een reactie plaatsen

Trekpleisters voor taalminnaars

Wat zijn de interessantste plaatsen in Nederland en Vlaanderen voor taalliefhebbers die een dagje op stap willen? Ik schrijf erover in het juli/augustus-nummer van Onze Taal. Hier een voorproefje.

 

Geplaatst in vlog | Tags: , | Een reactie plaatsen

Vraaggesprek, en nog een gesprekje

taalstaatIn het Radio 1-programma De Taalstaat van afgelopen zaterdag werd ik geïnterviewd door Frits Spits, die niet alleen goed voorbereid was – dat is hij altijd – maar bovendien prettig enthousiast over mijn nieuwste boek, Babel. Het werd een aangenaam gesprek van ruim 7 minuten. Het is hier terug te horen.

Vooraf raakte ik in de ‘wachtkamer’ aan de praat met Huub van der Lubbe, onder meer bekend (ook bij mij) als zanger en tekstdichter van De Dijk. Op mijn vraag wat de aanleiding was om hem vandaag uit te nodigen, begon hij met: ‘Nou, ik schrijf liedjes…’ Hij ging er niet zomaar van uit dat ik dat wist. Dat nam me erg voor hem in.

Geplaatst in boeken e.d. | Tags: , | Een reactie plaatsen

Een jachthaven vol joechoet

tour_img-646284-148In hoofdstuk 5 van BABEL noem ik vele tientallen woorden die het Nederlands aan het Arabisch heeft ontleend, meestal via de omweg van andere talen: van luit tot hasj, van safari tot tas (‘kopje’) en van rokade tot giraf. Ook noem ik allerlei namen van Arabische oorsprong die een duidelijke betekenis hebben, zoals Nasrdin (Dchar!), Ramblas en Algerije.

Vandaag attendeert arabist en journalist Rena Netjes me er via Twitter op dat het Arabisch ook Nederlandse leenwoorden bevat, en ze noemt yaḵt oftewel ‘jacht’ – het schip, niet het jagen. De Uitleenwoordenbank bevestigt dat en noemt er zelfs ruim 25. Lees verder

Geplaatst in boeken e.d., Nederlandse taal, vreemde talen | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Babel: Indiase talen in het digitale tijdperk

Net toen ik een aantal filmpjes over Babel aan het maken was, kreeg ik een uitnodiging om Daan van Esch te interviewen. Daan was op bezoek in Nederland, maar werkt normaal op het hoofdkantoor van Google in Californië en houdt zich daar onder meer bezig met het gebruik van Indiase talen op smartphones en andere computers. Aangezien maar liefst vier van de talen van Babel in India gesproken worden (vijf, als je Engels meetelt), wilde ik hem gráág spreken. En hij mij, zo bleek. (Hij was zelfs al begonnen in Babel.)

Dat leverde onderstaand  filmpje op.

Deze video is de langste aflevering van een kleine serie:
1. Introductie tot Babel.
2. Het Frans.
3. Indiase talen.
4. De wereldtalen van een provinciestad.

Geplaatst in boeken e.d., vlog, vreemde talen | Tags: , , , , , , | 3 reacties

Babel: één boek, vier filmpjes

Mijn nieuwste boek, BABEL, is onlangs verschenen in het Nederlands, en die blijde gebeurtenis heb ik omlijst met vier korte filmpjes.

Schermafdruk 2019-07-12 16.34.37
1. Introductie tot Babel (2.27).

Schermafdruk 2019-07-12 16.36.32
2. Het Frans (4.29).

Schermafdruk 2019-07-12 16.35.50
3. Indiase talen (7.20).

Schermafdruk 2019-07-12 16.38.31
4. De wereldtalen van een provinciestad (4.30).

Geplaatst in boeken e.d., vlog | Tags: , | Een reactie plaatsen