In de opruiming (1): een taalgrens

Geplaatst op 13 februari 2017 door Gaston

anglodutchflag5Ik heb mijn map met blogaantekeningen eens opgeruimd. Daar zaten ideeën bij waar ik in de toekomst nog iets mee hoop te doen. Andere heb ik digitaal verfrommeld en in de prullenbak gemikt. Maar een paar zaten er een beetje tussenin: te leuk om weg te gooien, te dun om er een uitvoerige blogpost aan te wijden. Anderzijds: blogposts hoeven natuurlijk helemaal niet lang te zijn zijn. Beter niet zelfs. Daarom deze week: vier korte blogjes. Hier het eerste. Lees verder →

Geplaatst in Nederlandse taal, taal algemeen, vreemde talen | 8 reacties

Wat is een broodje?

Geplaatst op 27 januari 2017 door Gaston

Het woord ‘broodje’ blijkt voor verschillende mensen verschillende dingen te betekenen. Hieronder plaats ik een aantal foto’s met, voor alle zekerheid, een beschrijving van wat je ziet.

Mijn vraag is: voor welke van de afgebeelde zaken beschouw jij het woordje ‘broodje’ als een normale, gangbare aanduiding? Zou je die allemaal willen aanvinken. Ik ben benieuwd! Lees verder →

Geplaatst in taal algemeen | 30 reacties

Nieuwe ronde, nieuwe kans

Geplaatst op 13 januari 2017 door Gaston

Vakantie in eigen taalEen jaar en twee dagen geleden kon ik melden dat dit blog genomineerd was voor de jaarlijkse populariseringsprijs van de LOT (Landelijke Onderzoekschool Taalwetenschap). Een paar weken later moest ik berichten dat-ie aan mijn neus voorbij was gegaan – verslagen door een erg leuk boek.

En nu mag ik dan de blijde tijding verspreiden dat ik opnieuw op de shortlist sta: niet met mijn blog ditmaal, maar met mijn boek Vakantie in eigen taal, waarvan ik al maanden beweer, elders op dit blog, dat het beter is dan het blog. Lees verder →

Geplaatst in taal algemeen | Tags: , | 3 reacties

De pepernoot, de pindakaas en het vorstenbroodje

Geplaatst op 3 januari 2017 door Gaston

vegakoe‘De VVD vindt benamingen als vegetarische worstenbroodjes, vegetarische schnitzels en vegetarische curryworst misleidend. “Als er worstenbroodje staat, moet er ook iets van worst in zitten”, zegt VVD-Kamerlid (Helma) Lodders. (…) Het VVD-Kamerlid benadrukt geen enkel bezwaar te hebben tegen vleesvervangers. “Maar geef het geen verwarrende naam.”’ Aldus de NOS.

Dat is om allerlei redenen grappig. Lees verder →

Geplaatst in Nederlandse taal | Tags: , | 27 reacties

In de bonen

Geplaatst op 1 januari 2017 door Gaston

soya-1293467_960_720‘Doe er “socha” bij’, adviseerde mij de energieke medewerkster van de versafdeling. Ik was in een Spaanse supermarkt en had gevraagd wat ik aan moest met een mij onbekende groente. Iets toevoegen dus wat klonk als /socha/, en ik zag het woord ook voor me: soja. Maar op de een of andere manier drong de voor de hand liggende betekenis niet tot me door. Soga is Spaans voor ‘touw’… dat kon het niet zijn. Ajo (/acho/) is ‘knoflook’, maar dat kon het zeker niet zijn. Ají (/achi/) is een saus, maar die kon het echt al helemaal niet zijn. /Socha/ – nee, geen idee. Lees verder →

Geplaatst in vreemde talen | Tags: , , , , | 1 reactie

Penval

Geplaatst op 12 december 2016 door Gaston
vallende-pennen

Ill.: Minke Koopman

Onderstaand stukje heb ik geschreven voor ‘Schrijf! 2017’, een schrijversevent in de Amsterdamse bibliotheek dat ik op 11 februari zal toespreken.

Iedereen heeft een tongval. We klinken Twents of Rotterdams, Marokkaans of corporaal. Of denk je dat jijzelf, als Nederlandse schrijver, strikt neutraal praat? Vraag dan maar eens aan een Vlaming hoe die daarover denkt. Ongemerkt zijn we in onze gesproken taal besmet door degenen met wie we omgaan. Jij, ik, wij allemaal. Lees verder →

Geplaatst in Nederlandse taal | Tags: , , | Plaats een reactie

Dode dichter over dorst en domoren

Geplaatst op 7 december 2016 door Gaston

DerijkedrinkerIn de enige bundel van de jonggestorven dichter Bastiaan van Heyningen (het cliché is op zijn plaats: de man is op zijn 24e na veel bloedspuwens overleden, in 1889) stuitte ik op dit gedichtje, getiteld De rijke drinker:

„Cassus zit bij volle stoopen,
Heel den lieven dag ;
Waar die dorst van stammen mag ?”
Wel, hij lijdt aan  l e d i g l o o p e n. Lees verder →

Geplaatst in boeken e.d. | Tags: | Plaats een reactie

Bestaat het Vlaams?

Geplaatst op 2 december 2016 door Gaston

De Vlaamse ‘taalfluisteraar’ Herman Boel, tevens auteur van een hele resem (serie) boeken, publiceerde vanochtend deze behartigenswaardige gedachten over het Nederlands van België, alias het Vlaams.

Herman Boel's avatarDe Taalfluisteraar

nederlandvlaanderen_800x533Beweringen op het internet kunnen je kwaad maken. Je begrijpt helemaal niet hoe de schrijver erbij komt om ze neer te pennen.

Dat gevoel overviel mij toen ik onlangs in een Facebookgroep van nota bene Nederlandstalige vertalers las dat Vlaams geen taal zou zijn. Meer nog, Vlaams zou zelfs niet eens bestaan!

View original post 803 woorden meer

Geplaatst in taal algemeen | Plaats een reactie

Ontglipwoorden

Geplaatst op 1 december 2016 door Gaston

woordenboekNu ik Vietnamees aan het leren ben, stuit ik op een vreemd verschijnsel waar ik al zeker veertig jaar last van heb: sommige woorden weigeren hardnekkig om zich metterwoon in mijn geheugen te vestigen. Het is niet dat mijn geheugen nou zo slecht is: veel andere, schijnbare moeilijkere woorden nemen nog steeds vlotjes en zonder tegenstribbelen hun intrek. Ik kan vrijwel moeiteloos reproduceren dat een ‘bed’ in het Vietnamees giường heet, en ‘geel’ màu vàng (letterlijk: ‘goudkleurig’). Maar als ik bij het desbetreffende, nu nog piepkleine hersenkwabje aanklop omdat ik ‘bruin’ of ‘vers’ wil opzoeken, geven de gezochte Vietnamese woorden niet thuis. (Het zijn nâu en tươi. Misschien dat het helpt als ik ze hier opschrijf.) Lees verder →

Geplaatst in Nederlandse taal, vreemde talen | Tags: , , | 11 reacties

Taalverandering: inspirerend én stuitend

Geplaatst op 23 november 2016 door Gaston

mcwhorterIk luister graag naar Lexicon Valley, een Amerikaanse podcast over taalkunde. In een aflevering uit juni, The tragedy of English spelling, interviewde John McWhorter (bovenste foto) Anatoly Liberman (onder). Laat die personele bezetting even tot je doordringen: we hebben hier te maken met twee hooggeachte vakmensen, twee vooraanstaande populariseerders van de taalwetenschap bovendien, die allebei mooie boeken hebben geschreven. Als bewonderaar van beiden luisterde ik ademloos.

En werd getrakteerd op een heerlijke passage. Lees verder →

Geplaatst in taal algemeen | Tags: | 2 reacties