Evenemang voor ‘evenement’. Enkät voor ‘enquête’. Mejl voor ‘mail’. Je moet ze even hardop uitspreken, maar dan zie je ze in Zweden ook overal: buitenlandse woorden met een spelling die de (Zweedse) uitspraak weerspiegelt, niet hun herkomst. Ik weet dat sommige Nederlanders en Vlamingen ervan gruwen en meteen visioenen krijgen van kompioeter en odeklonje, maar ik hou er wel van. Dus nu ik een paar dagen in Gotenburg rondloop, geniet ik van foajé, nivå, intervju en blogg.

Betekent dat nou dat het Zweeds vrij is van spellingconservatisme? Dat ze nefaste etymologische overwegingen op dit gebied hebben uitgebannen? Toch niet. Ik kwam hier de onderhoudende taalkundige Mikael Parkvall tegen (de schrijver van het erg leuke boek Limits of language), en die vertelde me dat de Zweedse spelling sinds 1907 niet meer veranderd is.

Pjäs voor ‘toneelstuk’ is ontleend aan het Franse pièce.

Dat klinkt misschien aantrekkelijk, maar het betekent dat de spelling inmiddels achterloopt op de uitspraak. In de uitspraak van woorden als djup en djur (‘diep’, ‘dier’) is de beginklank in de loop van de twintigste eeuw weggevallen, maar op papier staat gewoon nog steeds die d. En zelfs in 1907 werd de l van ljus (‘licht’) allang niet meer uitgesproken, aldus Mikael. Die l heeft in het Zweedse woord ljus dus dezelfde nostalgische bestaansgrond als de w in ons woord erwt en de b in ambt.

Kortom, woorden met oude rechten mogen hun spelling behouden, maar veel nieuwkomers worden in één klap hardhandig ingeburgerd. Zo geformuleerd klinkt het Zweedse spellingbeleid opeens een stuk minder verlicht.